Hoe vaak moet een veiligheidsinformatieblad (SDS) worden bijgewerkt?

“Hoe vaak moet ik mijn SDS bijwerken?” Het is een van de vragen die we het vaakst krijgen. Het eerlijke antwoord: er is geen vaste termijn. De Europese wetgeving schrijft geen verloopdatum van een veiligheidsinformatieblad (ViB) voor. Maar dat betekent niet dat je achterover kunt leunen. Er zijn drie duidelijk omschreven situaties wanneer bijwerken wettelijk verplicht is, en daarnaast een hele reeks praktische aanleidingen die een herziening nodig maken.

In dit artikel leggen we uit wat de REACH-verordening precies voorschrijft, welke situaties tot een SDS-herziening leiden, en hoe je als leverancier of producent zorgt dat je veiligheidsinformatiebladen actueel blijven.

Wat zegt REACH over het bijwerken van een SDS?

De wettelijke basis staat in Artikel 31, lid 9 van REACH (Verordening (EG) nr. 1907/2006). Dit artikel stelt dat leveranciers hun ViB “onverwijld” (without delay) moeten bijwerken in drie situaties:

(a) zodra nieuwe informatie beschikbaar komt die van invloed kan zijn op de risicobeheersmaatregelen, of nieuwe informatie over de gevaren

(b) zodra een autorisatie is verleend of geweigerd onder REACH Bijlage XIV

(c) zodra een beperking is opgelegd onder REACH Bijlage XVII

Het vervolg van lid 9 bepaalt dat de nieuwe, gedagtekende versie, voorzien van de vermelding “Herziening van … (datum)”, gratis op papier of elektronisch moet worden verstrekt aan alle eerdere afnemers aan wie de stof of het mengsel in de voorafgaande twaalf maanden is geleverd.

Dit zijn de enige drie situaties waarin bijwerken wettelijk verplicht is. De formulering “onverwijld” laat geen ruimte voor uitstel: zodra een van deze situaties zich voordoet, moet je actie ondernemen. Die verplichting geldt voor elke schakel in de toeleveringsketen die een stof of mengsel levert, van fabrikant en importeur tot downstreamgebruiker en distributeur.

Er bestaat geen wettelijke verloopdatum

Een veelvoorkomend misverstand: veel bedrijven gaan ervan uit dat een ViB na een bepaalde periode (twee, drie of vijf jaar) automatisch verloopt. Dat klopt niet voor de EU. De REACH-verordening kent geen vaste geldigheidstermijn voor een veiligheidsinformatieblad.

Dat staat in contrast met sommige andere jurisdicties, waar wél een vaste herzieningstermijn geldt (vaak drie tot vijf jaar). Maar het ontbreken van zo’n termijn in de EU maakt het bijwerken niet minder urgent. Het verschuift juist de verantwoordelijkheid naar jou als leverancier om zelf actief te monitoren of er wijzigingen zijn die een herziening noodzakelijk maken.

Welke situaties leiden in de praktijk tot een herziening?

Artikel 31(9) noemt drie wettelijke triggers, maar in de dagelijkse praktijk komt er een stuk meer bij kijken. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende situaties.

Wijziging in de gevarenclassificatie (CLP)

Via een ATP (Aanpassing aan de Technische Vooruitgang) van de CLP-verordening worden regelmatig nieuwe of gewijzigde geharmoniseerde classificaties bekendgemaakt. Wijzigt daardoor de classificatie van een stof of mengsel, dan moet het ViB worden bijgewerkt. Dit valt onder punt (a) van Artikel 31(9) van REACH: nieuwe informatie over gevaren. Bij een geharmoniseerde classificatie krijgt de stof bovendien een indexnummer uit Bijlage VI van de CLP-verordening, dat moet worden vermeld in rubriek 3 van het ViB. Bij mengsels geldt dit zowel voor de classificatie van het eindproduct, alsook voor de classificatie van één van de ingrediënten die in rubriek 3 van het ViB vermeld staan.

ATPs volgen elkaar in hoog tempo op. De meest recente is de 23e ATP (Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1222), gepubliceerd op 20 juni 2025 en verplicht per 1 februari 2027. Nog geen twee jaar daarvoor werd de 22e ATP (Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/197) van kracht per 1 december 2025. Elke nieuwe ATP kan gevolgen hebben voor je classificaties en daarmee voor je ViB’s.

Nieuwe gevarenklassen onder de CLP-verordening

Een bijzonder actuele aanleiding: via Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/707 zijn vier nieuwe gevarenklassen aan de CLP-verordening toegevoegd:

• hormoonontregeling voor de menselijke gezondheid (ED HH);
• hormoonontregeling voor het milieu (ED ENV);
• persistent, bioaccumulerend en toxisch, of zeer persistent en zeer bioaccumulerend (PBT/zPzB);
• persistent, mobiel en toxisch, of zeer persistent en zeer mobiel (PMT/zPzM).

De deadlines voor implementatie lopen van 1 mei 2025 (nieuwe stoffen) tot 1 mei 2028 (bestaande mengsels). Valt een stof of component in jouw mengsel onder een van deze nieuwe klassen? Dan worden met name rubrieken 2, 11 en 12 van het ViB geraakt en moet je de betreffende informatie vóór de deadline bijwerken.

Opname op de Kandidaatslijst (SVHC)

Wordt een stof opgenomen op de ECHA Kandidaatslijst als Substance of Very High Concern (SVHC)? Dan kan dit consequenties hebben voor SDS’en van mengsels die deze stof bevatten. Als een SVHC-stof in een mengsel aanwezig is boven de drempelwaarde van 0,1 %(w/w), moet informatie hierover in de relevante rubrieken van het ViB worden opgenomen.

De Kandidaatslijst wordt doorgaans twee keer per jaar bijgewerkt (in januari en juni/juli). De lijst telt inmiddels meer dan 250 vermeldingen, waaronder groepsvermeldingen die meerdere stoffen omvatten.

Gewijzigde grenswaarden op de werkplek

Worden er nieuwe of strengere grenswaarden op de werkplek (Occupational Exposure Limit, OEL) vastgesteld, hetzij op EU-niveau, hetzij nationaal? Dan is dit nieuwe informatie die in rubriek 8 van het ViB moet worden verwerkt. Recente voorbeelden op EU-niveau: Richtlijn (EU) 2022/431 oftewel de Carcinogens and Mutagens Directive (CMD-richtlijn) is voor de vierde keer gewijzigd en voegde reprotoxische stoffen toe aan het toepassingsgebied, en Richtlijn (EU) 2024/869 stelde nieuwe grenswaarden vast voor lood en diisocyanaten (omzettingsdeadline voor lidstaten was 9 april 2026).

Wijziging in het formaat van Bijlage II

Het formaat en de inhoud van een SDS worden voorgeschreven in Bijlage II van REACH. Deze bijlage wordt periodiek herzien. De meest recente substantiële herziening was Verordening (EU) 2020/878, die per 1 januari 2021 van toepassing werd. De overgangstermijn voor bestaande ViB’s verstreek op 31 december 2022. Sinds die datum moeten alle veiligheidsinformatiebladen op de EU-markt voldoen aan het actuele formaat, ook als er inhoudelijk niets is veranderd aan de stof of het mengsel zelf. Meer over wat er precies wijzigde lees je in ons artikel over de wijzigingen in Annex II.

Nieuwe toxicologische of ecotoxicologische gegevens

Komen er nieuwe studies, testresultaten of wetenschappelijke inzichten beschikbaar over de stof of het mengsel, bijvoorbeeld uit REACH-registratiedossiers, peer-reviewed publicaties of ECHA-evaluaties, dan kan dit leiden tot een herbeoordeling van de gevaarseigenschappen en van de gevaarsindeling. Dan is bijwerken verplicht.

Gewijzigde samenstelling van een mengsel

Verandert de samenstelling van een mengsel, denk aan een andere grondstof of een gewijzigde concentratie van een gevaarlijke component, dan moet worden beoordeeld of de classificatie en het ViB nog kloppen. Een wijziging boven bepaalde drempels (zie artikel 15 van de CLP-verordening) leidt in de meeste gevallen tot een nieuw of herzien ViB.

Autorisatie of beperking onder REACH

De twee overige wettelijke gronden uit Artikel 31(9) komen in de praktijk minder vaak voor, maar zijn niet minder belangrijk. Wordt voor een stof een autorisatie verleend of geweigerd (Bijlage XIV van REACH), dan moet het ViB worden bijgewerkt met de voorwaarden van de autorisatie of de gevolgen van de weigering. Hetzelfde geldt wanneer een beperking wordt opgelegd (Bijlage XVII van REACH): de nieuwe gebruiksvoorwaarden of -verboden moeten worden verwerkt in het ViB.

Wat moet er bij een herziening worden aangepast?

Rubriek 16 van Bijlage II van REACH schrijft voor dat bij een herzien ViB duidelijk moet worden aangegeven welke wijzigingen zijn aangebracht ten opzichte van de vorige versie, samen met een toelichting op de wijzigingen indien van toepassing.

Daarnaast moet een herzien ViB:

• de herzieningsdatum vermelden, doorgaans in rubriek 16 en/of op de eerste pagina als “Herziening: (datum)”;
• een versienummer dragen, zodat traceerbaar is welke versie actueel is;
• worden verspreid aan alle afnemers die de stof of het mengsel in de voorafgaande 12 maanden hebben ontvangen;
• kosteloos worden verstrekt, op papier of elektronisch;
• het registratienummer bevatten als de herziening plaatsvindt na registratie in een REACH-dossier.

De ECHA Guidance on the Compilation of Safety Data Sheets geeft gedetailleerde richtlijnen over hoe je revisies in de praktijk documenteert.

Geen verloopdatum, toch regelmatig reviewen?

Hoewel de EU geen vaste herzieningstermijn voorschrijft, is het in de praktijk verstandig om je veiligheidsinformatiebladen periodiek te reviewen, ook als er geen directe wettelijke aanleiding is. Grenswaarden worden regelmatig herzien, formuleringswijzigingen bij toeleveranciers kunnen doorwerken in je eigen ViB’s, en wetgevingswijzigingen zoals de nieuwe gevarenklassen (Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/707) vereisen proactieve planning. Zonder actieve monitoring loop je het risico dat een wijziging je ontgaat.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Heeft een SDS een wettelijke verloopdatum in de EU?

Nee. De REACH-verordening schrijft geen geldigheidstermijn voor. Een SDS is geldig zolang de inhoud actueel is en voldoet aan de geldende wetgeving. Let op: sommige niet-EU-jurisdicties (China, Japan, Taiwan, Australië, Singapore) kennen wél een vaste herzieningstermijn.

Wat betekent “onverwijld” (without delay) in Artikel 31(9)?

De REACH-verordening definieert “onverwijld” niet nader met een specifiek aantal dagen of weken. De verwachting is dat je als leverancier zo snel als redelijkerwijs mogelijk handelt na het beschikbaar komen van nieuwe informatie. Wachten tot een klant erom vraagt is niet voldoende.

Moet ik een SDS bijwerken als de CLP-classificatie van een component verandert?

Dat hangt af van het effect op het ViB. Verandert de classificatie van een stof of component zodanig dat het gevolgen heeft voor de classificatie van het mengsel, de inhoud van rubriek 3, of de risicobeheersmaatregelen, dan is dit nieuwe informatie in de zin van Artikel 31(9)(a) en moet het ViB worden herzien. Een classificatiewijziging van een component die niet vermeld hoeft te worden in rubriek 3 en geen effect heeft op de mengselclassificatie, leidt niet per se tot een herziening.

Aan wie moet ik het bijgewerkte SDS verstrekken?

Aan alle afnemers die de stof of het mengsel in de voorafgaande 12 maanden van je hebben ontvangen, kosteloos, op papier of elektronisch. Dit is een actieve plicht: je wacht niet af tot het verzoek van een afnemer komt.

Wat verandert er door de nieuwe CLP-gevarenklassen aan mijn SDS’en?

Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/707 introduceert vier nieuwe gevarenklassen: hormoonontregeling voor de menselijke gezondheid (ED HH), hormoonontregeling voor het milieu (ED ENV), PBT/zPzB en PMT/zPzM. Wordt een stof of component in je mengsel hieronder geclassificeerd? Dan worden met name rubrieken 2, 11 en 12 van het ViB geraakt. De deadlines lopen van 1 mei 2025 (nieuwe stoffen) tot 1 mei 2028 (bestaande mengsels).

Is een SDS dat voldoet aan het oude formaat (Verordening 2015/830) nog geldig?

Nee, niet meer. De overgangstermijn voor het nieuwe formaat op grond van Verordening (EU) 2020/878 is op 31 december 2022 verstreken. Alle SDS’en die op de EU-markt worden verstrekt, moeten sindsdien voldoen aan de actuele Bijlage II van REACH.

Hoe documenteer ik een herziening correct?

Rubriek 16 van Bijlage II van REACH vereist een duidelijke aanduiding van wat er is gewijzigd ten opzichte van de vorige versie, eventueel met een toelichting. Punt 0.2.5 van Bijlage II van REACH schrijft daarnaast voor dat een herzien ViB op de eerste pagina de vermelding “Herziening: (datum)” draagt, plus een of meer aanduidingen van welke versie wordt vervangen, zoals een versienummer, herzieningsnummer of vervangingsdatum. De ECHA Guidance on SDS Compilation (v4.0) beveelt hiervoor een incrementeel systeem aan: versie 1.0 voor de eerste uitgifte, versie 1.1 of 1.2 voor wijzigingen waarvoor geen verplichte verspreiding geldt, en versie 2.0 voor wijzigingen die wél onder Artikel 31(9) vallen.

Hulp nodig bij het bijwerken van je veiligheidsinformatiebladen?

Het bijwerken van ViB’s is geen eenmalige klus, het is een doorlopend proces dat vraagt om actieve monitoring van wetgeving, classificaties en grenswaarden. Geen tijd of capaciteit om dat zelf bij te houden? We helpen je graag. Neem contact met ons op via info@devibfabriek.nl of bel 085 009 2200, dan kijken we samen of je ViB’s nog up-to-date zijn.